|
|
|
|
Podstawowym problemem niepodległego państwa było rozwiązanie problemów
gospodarczych: w kraju szalała hiperinflacja (ponad 500% w 1990
roku), ogromne zadłużenie zagraniczne nie pozwalało na inwestycje.
Sytuację utrudniały dodatkowo takie czynniki, jak ukryte bezrobocie,
przestarzały i nieefektywny przemysł, zacofane rolnictwo. Ustawy
o działalności gospodarczej z 1988 r. i uwolnienie cen w lipcu 1989
r nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.
 |
|
|
|
|
| |
 |
|
|
Panorama stolicy Polski, Warszawy. |
|
|
|
|
|
|
Polska zdecydowała się na wprowadzenia tzw. planu Balcerowicza, autorstwa
ówczesnego ministra finansów, który zakładał liberalizację cen wewnętrznych,
wzrost importu, zaostrzenie kontroli płac i polityki finansowej wobec
przedsiębiorstw, wprowadzenie stopy procentowej wyższej od inflacji,
ustabilizowanie kursu dolara i wprowadzenie jego wymienialności. W
efekcie gospodarka polska ustabilizowała się i otworzyła na świat.
Zreformowano system bankowy i politykę pieniężno-kredytową. Utworzono
w Polsce rynek kapitałowy i rynek pracy. W lipcu 1990 r. Sejm uchwalił
ustawę prywatyzacyjną. W następnych latach wprowadzono podatek dochodowy
od osób fizycznych (lipiec 1991) i podatek VAT (1992 r.).
Ogromne znaczenie wśród reform systemowych miały zapoczątkowane przekształcenia
własnościowe, usamodzielnienie przedsiębiorstw i pobudzenie wewnętrznej
konkurencji. Polityka prywatyzowania majątku państwowego, wprowadzania
zasad wolnorynkowych i radykalne zmniejszanie deficytu budżetowego
zaczęło przynosić efekty. W 1992 roku inflacja spadła do 43%, a w
kolejnych latach osiągnęła wartość jednocyfrową (pod koniec 2001 spadła
poniżej 4 %). Sukcesy gospodarcze kolejnych rządów skłoniły wierzycieli
do redukcji polskiego zadłużenia o 50% , a firmy zachodnie - do inwestowania
w Polsce. W 1991 roku ruszyła w Warszawie Giełda Papierów Wartościowych,
rosło też PKB (w 1993 r. wzrost wyniósł 4%, w 1995 - już 7%). W pełni
wymienialna złotówka przeszła w roku 1995 denominację (1 PLN = 10
000 zł), a sukces polskich reform ustabilizował kurs dolara.
|
|
|
|
|
| |
 |
|
|
W latach 90. centrum Warszawy wybudowano wiele biurowców. |
|
|
|
|
|
|
Obecnie Polska jest krajem o stabilnym systemie politycznym, rozwijającej
się gospodarce, aktywnie działającym w strukturach międzynarodowych
(m.in. członkiem WTO, OECD, CEFTA). Rozwój gospodarczy, choć ostatnio
wolniejszy, jest jednak trwały i podtrzymywany głębokimi reformami
społecznymi: m.in. reformą systemu emerytalnego i systemu opieki zdrowotnej.
Od dziesięciu już lat trwa proces dostosowywania przepisów oraz instytucji
gospodarczych do przepisów obowiązujących w Unii Europejskiej. Już
dziś UE jest najważniejszym partnerem handlowym Polski. Do UE trafia
70% eksportu, z krajów Unii pochodzi ponad 60% importu.
Zmiany wynikające z procesu transformacji rozpoczętego w 1989 r. wywołały
istotne przewartościowania we wszystkich dziedzinach działalności
gospodarczej. Ich podstawową przesłanką jest dokonane już, efektywne
wdrożenie reguł swobodnego rynku, opartego na dominującej i stale
rosnącej pozycji prywatnej przedsiębiorczości. Głównym motorem wzrostu
gospodarczego w Polsce stał się sektor prywatny, a prywatyzacja (odgórna
i oddolna) przyczyniła się do powstawania bardziej konkurencyjnych
struktur w gospodarce. W 2001 r. sektor prywatny wytwarzał już prawie
75% produktu krajowego brutto, zatrudniając ponad 70% wszystkich aktywnych
zawodowo Polaków.
Tak jak w krajach Unii Europejskiej, najtrudniejsze w prywatyzacji
i restrukturyzacji okazały się branże ciężkie, o szczególnym znaczeniu
społecznym. Trwa proces prywatyzacji grupy dużych przedsiębiorstw
w przemyśle hutniczym, chemicznym i maszynowym, a także w energetyce
(proces prywatyzacji już trwa, a zainteresowanie inwestorów z zagranicy
tą branżą szybko rośnie), gazownictwie, transporcie (przede wszystkim
PKP), a także w przemyśle wydobywczym. Zmiany w strukturze własnościowej
gospodarki i właściwe funkcjonowanie rynku wymagały stworzenia ram
prawnych wspierających rozwój swobodnej i rzetelnej konkurencji. Proces
ten zamknął się uchwaleniem - pod koniec lat 1990-tych - m.in. ustaw
dotyczących swobody działalności gospodarczej, reguł udzielania i
monitorowania pomocy publicznej oraz implementujących acquis communautaire
(porządek prawny Unii Europejskiej)
|
|
|
|
|
| |
 |
|
|
Giełda Papierów Wartościowych
w Warszawie |
|
|
|
|
|
|
w odniesieniu do swobodnego przepływu towarów (krajowy system oceny
zgodności, odpowiedzialność producenta za wyrób oraz bezpieczeństwo
produktu). Obowiązujące od 2001 r. nowe prawo spółek jest w pełni
zgodne z wspólnotowymi regulacjami określającymi zasady rejestracji
i funkcjonowania podmiotów gospodarczych.
Po ponad dekadzie, poziom deregulacji polskiej gospodarki jest już
zbliżony do istniejącego w UE, a dzięki konsekwentnym zmianom w przepisach
zniknęły - pozostałe w spadku po okresie gospodarki socjalistycznej
- ostatnie różnice w traktowaniu podmiotów gospodarczych. Nie ma już
znaczenia forma własności, wielkość, branża czy narodowość właściciela
przedsiębiorstwa.
|
|
|
|
|
|
