|
|
|
|
Po drugiej wojnie światowej Polska stała się państwem zależnym od ZSRR, przez blisko pół wieku pozbawionym prawa do suwerennego decydowania o swoich politycznych sojuszach. Aspiracje Polski do odgrywania aktywnej roli w kręgu cywilizacji zachodniej i do uczestniczenia w strukturach euroatlantyckich stały się możliwe dopiero po rozpadzie bloku sowieckiego.  | | | | | | |  | | | W 1999 r. Polska wraz z Czechami i Węgrami wstąpiła do NATO, stając się częścią euroatlantyckiego systemu bezpieczeństwa. | |
|
| | | |
Proces integracji europejskiej, oparty o przestrzeganie zasad demokracji, ochronę praw człowieka oraz gospodarkę rynkową stał się dla Polski wzorem rozwoju cywilizacyjnego. Państwa Unii Europejskiej są dziś dla Polski głównym partnerem w tworzeniu wolnego rynku i kształtowaniu nowych warunków bezpieczeństwa zewnętrznego.
Po rozpadzie dotychczasowych sojuszy (rozwiązanie Układu Warszawskiego i Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej), od 1991 roku Polska jest członkiem Rady Europy, od 1996 - OECD (w 1998 objęła przewodnictwo w tej organizacji). Polska weszła na drogę integracji z państwami Europy Zachodniej oraz budowy opartych na nowych relacjach stosunków z sąsiadami.
Po zmianie układu sił w Europie Wschodniej, przystąpienie do NATO stało się głównym celem politycznym Polski. Rozszerzenie NATO na wschód oznaczało zmianę geopolitycznej pozycji Polski. Przyjęcie do Sojuszu Północnoatlantyckiego 12 marca 1999 roku stanowi jedno z najważniejszych wydarzeń w nowoczesnej historii Polski. Polska stała się częścią sojuszniczego systemu obronnego, gwarantującego bezpieczeństwo i stwarzającego warunki stabilnego rozwoju. | | | | | | |  | | | Przygotowywanie polskiej armii do standardów NATO wymaga zmian w strukturach jednostek oraz znacznych nakładów finansowych. | |
|
| | | |
Obok członkostwa w NATO, Polska realizuje swoją politykę bezpieczeństwa jako członek stowarzyszony Unii Zachodnioeuropejskiej oraz przez uczestnictwo w dialogu politycznym prowadzonym w ramach Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa Unii Europejskiej. Polska aktywnie uczestniczy również w przedsięwzięciach antyterrorystycznych inicjowanych i realizowanych przez ONZ (w marcu 2002 roku Polska objęła roczne przewodnictwo w Komisji Praw Człowieka NZ).
Jednym z priorytetów polskiej polityki zagranicznej było uzyskanie członkostwa w Unii Europejskiej. Przystąpienie do Unii oznaczało uzyskanie gwarancji dla trwałości przemian zapoczątkowanych w 1989 roku i przyśpieszenie rozwoju cywilizacyjnego.
Po 1989 roku Polska wiele uwagi poświęciła rozwojowi stosunków bilateralnych i dobrosąsiedzkich, których podstawą stały się traktaty dwustronne. Obok ścisłej współpracy z państwami strefy euroatlantyckiej, w tym z USA w ramach koalicji antyterrorystycznej, Polska pragnie utrzymywać także dotychczasową dynamikę stosunków z swoimi głównymi europejskimi partnerami: Niemcami, Francją i Wielką Brytanią.
Jednym z symboli powrotu Polski do grona europejskich państw demokratycznych stało się spotkanie ministrów spraw zagranicznych: Polski - Krzysztofa Skubiszewskiego, Niemiec - Hansa Dietricha Genschera i Francji - Rolanda Dumasa w Weimarze w sierpniu 1991 roku. Zapoczątkowało ono współpracę trójstronną Polski, Niemiec i Francji pod nazwą Trójkąta Weimarskiego. Spotkanie w Weimarze poprzedziło podpisanie 9 kwietnia 1991 roku Traktatu o Przyjaźni i Solidarności między Polską a Francją oraz podpisanie 17 czerwca tego samego roku polsko-niemieckiego Traktatu o Dobrym Sąsiedztwie i Współpracy.
| | | | | | |  | | | Spotkanie prounijne w Warszawie. | |
|
| | | |
Władze polskie, zarówno na szczeblu najwyższym, jak i na poziomie regionalnym, uważają rozwój kontaktów transgranicznych za skuteczne narzędzie wzajemnego poznawania się i przezwyciężania stereotypów. W interesie Polski leży realizacja strategicznego celu polityki Unii Europejskiej, jakim jest budowanie dobrego sąsiedztwa z państwami obszaru Europy Wschodniej. Jako kraj sąsiadujący bezpośrednio poprzez Obwód Kaliningradzki z Rosją, Polska z dużym zadowoleniem przyjmuje wszelkie inicjatywy zmierzające do rozwoju współpracy, w tym gospodarczej. Polska deklaruje swoje zdecydowane poparcie dla Ukrainy w jej ambicjach zbliżenia z państwami i instytucjami strefy euroatlantyckiej.
Po upadku systemu komunistycznego wspólne doświadczenia przeszłości i świadomość nowych wyzwań politycznych, społecznych i ekonomicznych, skłoniły trzy kraje regionu - Polskę, Węgry i Czechosłowację do zacieśnienia kontaktów. W lutym 1991 roku utworzona została Grupa Wyszehradzka, będąca ważnym elementem współpracy regionalnej, wzmacniającym pozycję czterech partnerów w procesie integracji europejskiej. Świadectwem regionalnego podejścia do problemów gospodarczych stało się powołanie w 1993 roku - z inicjatywy Grupy Wyszehradzkiej - Środkowoeuropejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (CEFTA).
Innymi formami współpracy regionalnej, którą Polska traktuje jako element procesów integracyjnych w Europie, są Inicjatywa Środkowoeuropejska oraz Rada Państw Morza Bałtyckiego. IŚE jest płaszczyzną współpracy państw Europy Środkowej i Wschodniej, zainicjowaną w 1989 roku. Polska uczestniczy w jej pracach od 1991 roku. Pomimo zróżnicowanej sytuacji państw członkowskich, Inicjatywa pozostaje platformą dialogu politycznego o kwestiach regionalnych i forum współdziałania państw środkowoeuropejskich w integracji kontynentu. Rada Państw Morza Bałtyckiego zajmuje się z kolei koordynacją działań w zakresie ochrony środowiska naturalnego Bałtyku, rozwoju infrastruktury energetycznej i transportowej, zacieśnianiem więzi pomiędzy krajami bałtyckimi oraz z Unią Europejską. Istniejąca od 1992 roku organizacja skupia państwa basenu Morza Bałtyckiego.
Demokratyczna Polska przykłada wielką wagę do rozwijania przyjaznych i partnerskich stosunków ze swoimi sąsiadami. Po przyjęciu dokumentów, stanowiących fundament współpracy transgranicznej - Europejskiej Konwencji Ramowej o Współpracy Transgranicznej, Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego oraz Europejskiej Karty Regionów Granicznych i Transgranicznych - Polska od początku lat 90. aktywnie współuczestniczy w tworzeniu euroregionów, których celem jest rozwój współpracy gospodarczej, rozbudowa infrastruktury, ochrona środowiska, turystyka i działalność kulturalno-edukacyjna.
|
|
|
|
|
|
